Wzrost organicznego skladu kapitalizmu
Szczególnym czynnikiem wzrostu mocy wytwórczych, a zarazem produkcji, jest zjawisko wzrostu organicznego składu kapitału. Rośnie więc cały kapitał, ale szczególnie szybko —jego stała część. Wielkie rozmiary przybiera kapitał przedsiębiorstw w fazie monopolistycznego stadium kapitalizmu. Proces koncentracji osiąga — zwłaszcza w formie kapitalizmu państwowo-monopolistycznego — swój najwyższy szczebel. Także produkcja w tej fazie jest niezwykle wysoka. Zasadniczą rolę w procesie wzrostu produkcji kapitalistycznej odgrywa dział I. Rozwój działu I związany jest z procesem inwestowania, koniecznym ze względu na potrzebę renowacji kapitału trwałego zużywanego w procesie produkcji. Potrzeba tej renowacji wynika także ze zjawiska moralnego zużywania się kapitału trwałego, uwarunkowanego stałym postępem technicznym. Czynnikiem przyspieszającym wzrost produkcji, zarówno w dziale I, jak i II, uniezależniającym czasowo możliwości produkcji od efektywnego popytu, jest system kredytowy kapitalizmu. Kredyt pozwala zwiększać do pewnych granic produkcję na skład, bez odprowadzenia jej do nabywców, zwiększa również możliwość zakupu towarów przez nabywców bez posiadania własnych środków. Stwarza to w pewnym okresie pozorny obraz dużych możliwości zbytu, co powoduje zwiększanie produkcji poza rzeczywiste rozmiary popytu.