Abstrakcyjna możliwosc kryzysu
Abstrakcyjna możliwość kryzysu pogłębiona zostaje dalszym rozwojem funkcji pieniądza, a przede wszystkim pojawieniem się funkcji pieniądza jako środka płatniczego, przy której realny pieniądz wkracza dopiero w terminach odległych w czasie od momentu dokonywania kupna-sprzedaży. Przy transakcjach kredytowych możliwość kryzysów zwiększa się na skutek powstania całego łańcucha zależności między sprzedawcami-wierzycielami a nabywcami-dłużnikami. Załamanie w jednym z ogniw, a więc ruina jednego z dłużników-nabywców towarów na kredyt, pociąga za sobą negatywne skutki i możliwość zaburzeń gospodarczych u wierzyciela-sprzedawcy, który może być w stosunku do innego producenta dłużnikiem-nabywcą itd. Na gruncie prostej produkcji towarowej i cyrkulacji towarów za pośrednictwem pieniądza —jako środka płatniczego — brak jest warunków do przekształcania się możliwości kryzysu w rzeczywistość. Przy niewielkich rozmiarach produkcji towarowej, braku szerokich powiązań między producentami, powstające w poszczególnych ogniwach zjawiska nadprodukcji nie mają charakteru powszechnego. Kryzysy stają się realną rzeczywistością wraz z ukształtowaniem kapitalistycznej produkcji maszynowej, rozwojem kapitalistycznych stosunków produkcji i powstaniem właściwych tym stosunkom sprzeczności ekonomicznych.