Finanse

Instrumentem oddziaływania banku centralnego na ekspansję kredytową banków komercyjnych są tzw. rezerwy obowiązkowe, określane także mianem rezerw minimalnych. Wysokość rezerw obowiązkowych określona jest stopą minimalnych rezerw, ustaloną przez bank centralny. Stopa rezerw obowiązkowych jest to minimalna relacja rezerw gotówkowych do wkładów, jakie muszą utrzymać banki komercyjne na mocy decyzji banku .centralnego. Oczywiście banki mogą utrzymywać wyższe rezerwy gotówki w postaci wkładów w banku centralnym lub we własnym skarbcu, ale nie może to być kwota niższa od wyznaczonej współczynnikiem obowiązkowych rezerw. W sytuacji obniżenia się poziomu tych rezerw poniżej wymaganego minimum, bank komercyjny jest zobligowany do pożyczenia brakującej kwoty gotówki, co czyni zazwyczaj w banku centralnym. Konieczność utrzymywania rezerw gotówkowych ogranicza zakres kreacji wkładów bankowych, obniża wartość mnożnika kreacji pieniądza oraz zmniejsza podaż pieniądza przy danym poziomie bazy monetarnej. Rozważnie postępujące banki utrzymują rezerwy niezależnie od administracyjnych decyzji banku centralnego, jeśli jednak ten ostatni wymaga utrzymywania rezerw obowiązkowych ponad poziom, jaki normalnie chciałyby utrzymywać banki komercyjne, wówczas możliwości kreacji wkładów i kredytów tych banków są mniejsze w stosunku do potencjalnych.