Finanse

Przedmiotem operacji otwartego rynku są na ogół papiery wartościowe emitowane przez skarb państwa, który emituje je w celu pokrycia deficytu budżetowego (lub w warunkach utraty płynności budżetowej). Papierami tymi są najczęściej bony skarbowe lub obligacje. Papiery te przed terminem wykupu mogą być przedmiotem obrotu pomiędzy rozmaitymi podmiotami gospodarczymi (w tym banku centralnego). Operacje otwartego rynku inicjuje jednak zawsze bank centralny, kupując lub sprzedając tyle papierów wartościowych ile uważa za właściwe w celu pożądanego kształtowania podaży pieniądza. Instrument ten działa płynnie i łagodnie (sprzedaż i kupno może odbywać się codziennie), co stanowi dodatkową jego zaletę w procesie oddziaływania na podaż pieniądza. Dlatego też łatwo jest przewidzieć zmiany w polityce otwartego rynku, a także bieżąco oddziaływać na niekorzystne zjawiska pojawiające się na rynku finansowym. Operacje otwartego rynku oddziałują także na wysokość stopy procentowej, dlatego też bank centralny musi podejmować je ostrożnie, na podstawie oceny sytuacji gospodarczej kraju. Operacje otwartego rynku mają więc charakter dwukierunkowy. Ich skuteczność zależy od rozległości i płynności rynku kapitałowego. Wywierają one wpływ na wysokość rynkowej stopy procentowej, na rozmiary rezerw i na płynność oraz potencjał kredytowy aparatu bankowego, jak również na wielkość obiegu pieniądza bankowego. Sprzedaż weksli lub bonów skarbowych przez bank centralny powoduje spadek ich kursów realizacyjnych, co oznacza faktyczny wzrost stopy procentowej.