Finanse

Przedstawicielami teorii bankowej byli dwaj Anglicy T. Tooke i J. Fullarton. Zgodnie z założeniem tej teorii banknoty powinny być pokryte złotem tylko w pewnej części, natomiast dla pozostałej części emisji najlepszym pokryciem są weksle handlowe. Mechanizm powiększania emisji polega na dyskontowaniu przez bank weksli, które mają tę cechę, że po pewnym czasie następuje powrót banknotów do banku, co powoduje możliwości stałego odnawiania kredytu, bez konieczności nadmiernego powiększania obiegu pieniężnego. Mechanizm emisji rozpoczyna się z momentem sprzedaży przez producenta towarów przedsiębiorstwu handlowemu, które za dostawę płaci wekslem płatnym np. za dwa miesiące. Jeżeli producent potrzebuje gotówki może przed upływem dwóch miesięcy odsprzedać weksel w banku i w zamian otrzymać gotówkę. Otrzymanymi banknotami reguluje własne zobowiązanie. Pracownicy nabywają towary w przedsiębiorstwie handlowym. Przedsiębiorstwo handlowe może za otrzymana gotówkę wykupić swój weksel w banku, wskutek czego wyemitowane poprzednio banknoty wracają z powrotem do banku, a wielkość obiegu pieniężnego wraca do stanu, jaki istniał na początku. Twórcą teorii kruszcowej, będącej krytyką teorii bankowej, był D. Ricardo. Zgodnie z teorią kruszcową poziom cen zależy wprost proporcjonalnie od ilości pieniądza w obiegu. Poziom cen wpływa na eksport i import towarów. Jeżeli ceny w kraju są wysokie eksport maleje, a import rośnie. Powstający wskutek tego deficyt bilansu handlowego powoduje odpływ złota z kraju, a to z kolei zmniejszenie obiegu banknotów, co w dalszej kolejności przyczynia się do spadku cen, który stymuluje eksport i zapewnia powrót do równowagi bilansu handlowego. Aby ten samoczynnie regulujący się mechanizm gospodarki funkcjonował bez zakłóceń nie wolno doprowadzić do nieuzasadnionego wzrostu cen, wynikającego z wzrostu emisji banknotów.