Finanse

Jakie są ograniczenia w zakresie kreacji pieniądza przez banki komercyjne wyjaśnia teoria pieniądza, której podstawowe założenia zostaną poniżej przedstawione. Czynnikami determinującymi możliwości ekspansji kredytowej banków komercyjnych jest popyt na pieniądz oraz chęć maksymalizacji zysku przez bank komercyjny. Popyt na pieniądz jest w zasadzie nieograniczony, dlatego bank aby zachować wypłacalność w stosunku do klientów, którzy zdeponowali w nim swoje wkłady, musi przy udzielaniu kredytów przestrzegać pewnych reguł. Gdy klient wpłaca do banku gotówkę, to bank otwiera mu u siebie rachunek bieżący, którym klient może w każdej chwili dysponować za pomocą czeków lub poleceń przelewu. Operacja ta nazywa się tworzeniem wkładu pierwotnego, a jej skutkiem jest jedynie przekształcenie pieniądza gotówkowego w taką samą ilość pieniądza bezgotówkowego. Transakcję, w której bank komercyjny udzielił klientowi kredytu w formie otwarcia rachunku bieżącego określa się jako tworzenie wkładu pochodnego. W wynikli tej operacji ilość pieniądza bezgotówkowego w obiegu powiększa się, spłata kredytu powoduje zmniejszenie obiegu pieniężnego. Za pośrednictwem tego rachunku klient banku może regulować swoje zobowiązania, wystawiając czeki lub polecenia przelewu.