Finanse

Ponieważ pieniądz ważony był uciążliwy w użytkowaniu, z czasem został zastąpiony pieniądzem odliczanym. Sztaby dzielono na równe kawałki (najczęściej o kształcie placków lub kulek), konsekwencją czego stał się proceder psucia pieniądza. Skutkiem psucia pieniądza, pieniądz „gorszy" wypierał z obiegu pieniądz „lepszy". Obserwacja tego zjawiska doprowadziła do wykrycia jednego z praw obiegu pieniądza, które funkcjonuje takie w obecnych warunkach. Prawo o wypieraniu z obiegu „lepszego" pieniądza przez pieniądz „gorszy" wykryte zostało w XVI w. niezależnie przez T. Greshama i M. Kopernika. W warunkach monometalizm oznaczało to, że z monet o tej samej wartości nominalnej pozostawały w obiegu „gorsze", o mniejszej zawartości kruszcu, podczas gdy monety o większej zawartości kruszcu były wypierane z obiegu i podlegały tezauryzacji lub służyły jako środek płatniczy w obrotach zagranicznych. W systemie dwukruszcowym, przy określonym nominale monet złotych i srebrnych, wobec wahania się cen tych kruszców, pozostawały w obiegli monety z kruszcu o innej wątłości w stosunku do nominału.