Finanse

Pieniądz bezgotówkowy, występujący jako depozyt w banku centralnym lub banku komercyjnym, jest w rozwiniętych gospodarkach rynkowych podstawową formą występowania pieniądza. Podstawą tworzenia pieniądza bezgotówkowego jest wierzytelność podmiotów gospodarczych lub ludności. Jeżeli określony podmiot posiada w banku wkład, wówczas bank ma wobec tego podmiotu zobowiązanie. Dysponent wkładu w każdej chwili może wypisać na siebie lub na inny podmiot czek, a bank jest zobowiązany do wypłacenia jego równowartości w gotówce, w momencie przedstawienia czeku do realizacji. W praktyce może się zdarzyć, że bank komercyjny może utracić płynność i nie być w stanie wypłacić gotówki. Dlatego o ile depozyty w banku centralnym mogą być traktowane na równi z banknotami, o tyle depozyty w bankach komercyjnych nie powinny być tak traktowane. W związku z tym można odmówić przyjęcia czeku, realizowanego w ciężar depozytu w banku komercyjnym. Wszystkie rozliczenia między bankami komercyjnymi są dokonywane w pieniądzu banku centralnego, najczęściej w postaci czeków rozliczeniowych lub przekazów, na podstawie których depozyty są przenoszone z rachunku jednego banku komercyjnego na rachunek drugiego banku, komercyjnego. Ponieważ depozyty bankowe są powszechnie akceptowane jako środek zapłaty, są one obecnie traktowane jako pieniądz.