Geneza pieniadza

Powstanie współczesnego banku jest związane z przetwarzaniem weksla jako instrumentu przekazowego na instrument kredytowy, z koncepcją pieniądza papierowego, z dyskontem weksli handlowych oraz z upłynnianiem aktywów majątkowych, tzn. z tworzeniem kredytowego środka płatniczego, zabezpieczonego różnego rodzaju aktywami. Historia powstania banknotu sięga XVII w. i związana jest z działalnością londyńskich złotników. Pierwotną, historyczną cechą banknotu było zobowiązanie banku do zwrotu na każde żądanie jego równowartości w pieniądzu kruszcowym. Złotnicy londyńscy, u których ze względu na bezpieczeństwo, przechowywano kruszec, wydawali jego właścicielowi tzw. kwit depozytowy. Ponieważ złotnicy cieszyli się ogólnym zaufaniem, powszechna stała się praktyka posługiwania się podczas regulowania zobowiązań omawianym kwitami. Imienny kwit depozytowy odstępowano w drodze pisemnego indosu wierzycielowi, który mógł nim regulować własne zobowiązania. Z czasem kwity depozytowe wystawiane były na okaziciela, co uczyniło je substytutem pieniądza kruszcowego. Ilość obiegającego pieniądza pozostała jednak na niezmieniony m poziomie, zmieniała się tylko jego forma. Ponieważ wielkość codziennych wypłat nie przewyższała na ogół wielkości wpłat, złotnicy szybko zorientowali się, że wystarczy utrzymywać w skarbcu tylko pewną rezerwę zdeponowanego kruszcu, przeznaczoną na wypłatę ewentualnej nadwyżki wypłat nad wpłatami. Część kruszcu zaczęli wypożyczać na procent pod zastaw weksli, stając się w ten sposób bankierami. Operacja taka, będąca w rzeczywistości kredytem, prowadziła do powiększenia obiegu pieniężnego. Dalszym etapem działalności bankierów było udzielanie kredytu nie w postaci złota, lecz we własnych kwitach dłużnych, w których zobowiązywali się do wypłaty określonej ilości złota.